ناهنجاری فری مارتین

فری مارنتین

فری مارتین به عنوان معمولترین ناهنجاری جنسی در گاوهای هلشتاین شناخته شده است.این ناهنجاری در حقیقت یك وضعیت نامطلوب در دوقلوزایی گاوها می باشد.این ناهنجاری باعث ناباروری گوساله ماده ای می شود كه به صورت دوقلو با گوساله نر به دنیا می آید. این ناهنجاری مربوط به عدم رشد وتوسعه مجاری تولیدمثل، تلیسه فرمارتین می باشد.البته غیرطبیعی بودن مجاری تناسلی در تلیسه های فری مارتین ارثی نمی باشد.
وقتی یك تلیسه ماده همراه با یك جنین نر در یك رحم قرار می گیرد،علاوه براینكه با این جنین در فضای رحم شریك است ،همچنین در غشاهای جفتی كه جنینها بوسیله آن به گاو مادر متصل می شود،نیز سهیم هستند

اگر گاو به صورت دوقلو آبستن شود،پرده های جنینی گوساله ها در اوایل رشد و نمو جنینی با هم ممزوج می شود.اتصال جفت با مادر تقریبا در چهلمین روز آبستنی رخ می دهد و دو گوساله با پدیده آناستوموس از طریق یك جفت به مادر متصل می شونند ،در نتیجه مایعاتی كه در دو جنین تولید می شود، در جنین دیگر نیز جریان می یابد.این عامل باعث تبادل خون و آنتی ژنهایی می شود كه مختص هر یك از جنین ها با توجه به جنسیت آنها می باشد.وقتی دو جنین دارای جنسیت یكسانی باشنند هیچ پیامد منفی در طول عمر تولیدی آنها دیده نمی شود.ولی زمانی كه دو جنین نروماده دوقلو هستند، با توجه به اینكه غدد جنسی جنین نر زودتر از جنین ماده رشد میكند،درنتیجه هورمونهای آندوژن جنین نر در داخل جنین ماده ،مبادله می شود و همچنین سلولهای دو جنین با هم تركیب وحالتی به نامchimersime را بوجود می آورد. در نتیجه گوساله ماده دو قلو با این جنین نر كاملا نابارور خواهد شد.

علائم فری مارتیسم:
معمولایك گوساله فریمارتین از لحاظ ژنتیكی ماده است، اما دارای بسیاری از خصوصیات گوساله های نر می باشد. تخمدانهای گوساله فریمارتین به خوبی توسعه نمی یابد ومعمولاً كوچك باقی می ماند. همچنین تخمدانهای گوساله فریمارتین قادر به تولید هورمونهای ضروری برای القا علائم رفتاری مرتبط با فحلی نمی باشد.
لبهای خارجی فرج معمولا به حالت نرمال می باشد و معمولا ً واژن حالت طبیعی دارد ،اما كلیتوریس بزرگتر از حد طبیعی می باشد و موهای انبوهی به طور غیرطبیعی واژن را پوشیده است. تلیسه فریمارتین دارای غدد پستانی تحلیل رفته می باشد. در بعضی موارد هیچ گونه علائمی مبنی بر فری مارتینیسم وجود ندارد زیرا ممكن است گوساله نر در اوایل آبستنی سقط گردد. گوساله نر دو قلو با این گوساله فریمارتین نیز 90% باروری خود را از دست می دهد.چنین گوساله نری دارای ناهنجاریهای اسپروماتوزئید و كاهش كیفیت منی می باشد.
پدیده فریمارتین در گوسفند و بز هم وجود دارد ولی مانند گاو این ناهنجاری یك مشكل جدی به حساب نمی آید.
نحوه تشخیص فریمارتین:
تخمین درصد گاوهای كه بطورطبیعی گوساله دوقلو می زایند،متغیر است. از لحاظ آماری معمولاً 5% یا از هر200تولد، یك تولد به صورت دوقلو می باشد و از این تخمین نیز 5/0 درصد تولدها حاوی گوساله فریمارتین هستند.
هیچگونه پیشگیری برای وقوع فریمارتینیسم وجود ندارد.بهر حال با استفاده از نمونه برداری از غشاهای جفت برای بررسی كروموزومی می توان اقدام نمود.
پرورش دهندگان گاو شیری می توانند با مشاهده گوساله فریمارتین ،توان تولیدمثلی آن را پیش بینی كنند و با حذف این گوساله ، در هزینه های نگهداری گاوها صرفه جویی كنند.

تغذیه زنبور عسل

1 –از مهمترین موارد تغذیه  در اواخر تابستان یا اوایل پاییز که هنوز  هوا سرد نشده که مقدار شهد در طبیعت کم یا متوقف می گرد در صورتی که غذا کافی در کندو ها ذخیره نشده باشد بایستی آنها را تغذیه نمود .  تا در زمستان ذخیره عسل داشته باشند .

اگر هوا سرد شود . نباید آنها را تغذیه(شربت) نمود چون زنبور نمی تواند آن را مصرف کند و شما باید قاب عسل به کندو داده شود .

2 – بعضی اوقات کندوهائی که غذایشان را در زمستان مصرف کرده اند باید در اوایل بهار قبل از وجود شهد در طبیعیت تغذیه نمود. 

3 – در تابستان زمانی که در طبیعت شهد وجود ندارد و شما امکان کوچ دادن هم ندارید .

مواردی که بایستی کلنی ها تغذیه شوند:

1 – تحریک زنبوران عسل جعت تولید مثل و پرورش نوزادان .

2 – در هر موقعی که ذخائر غذائی زنبورها کم شود و کلنی در معرض خطر گرسنگی قرار گیرد.

3 – در مواقع مصرف دارو.

4 – در مواقع ایجاد کندوی جدید یا بچه کندو یا زنبور پاکتی.

5 – در مواقع پرورش ملکه ( کندوهای شروع کننده ، خاتمه دهنده ، پرستار، جفتگیری).

6 - در موقع تعویض ملکه.

 مهمترین غذا برای یک کندو یک یا چند قاب پر از عسل است ولی زنبورداران ترجیح میدهند که به جای عسل از آب شکر استفاده می نمایند.

غلظت شربت مورد تغذیه به زنبورها:

در مواقعی که مواد غذایی به اندازه کافی در کندو نباشد زنبور عسل گرسنه گردیده و نوزادان یعنی لاروها و شفیره ها را به خارج کندو منتقل می کنند . و غذای ملکه را کاهش می دهند تا تخم ریزی را کم و یا قطع کند.آنها همچنین نرها را از کندو خارج میکنند.

مقدار شکر و آب به عبارت دیگر غلظت شربت بسته به فصول و هدف ما تغییر می کند .

1 – در بهار غلظت شربت شکر باید 1 به 1 ( یک کیلو آب و یک کیلو شکر ) باشد.

2 – در پائیز ، غلظت شربت شکر باید 2 به 1 ( دو قسمت شکر و یک قسمت آب) باشد.

3 – جهت تحریک زنبوران به پرورش نوزادان باید غلظت شربت 1 به 2 ( یک قسمت شکر و دو قسمت آب ) باشد .

نحوه تهیه شربت:

 1 – آب و شکر مورد نیاز را پیمانه کنید .

2 – آب را که اندازه مقدار آن را اندازه گیری کرده اید روی شعله بجوشانید. پس از جوش آمدن آب ، حرارت را قطع کنید.

3 – شکر پیمانه شده  را در آن بریزید و به هم بزنید تاکاملاً حل شود و ته ظرف هیچ ذره ای از شکر باقی نماند.

4 –  در فصل سرد سال گه غلظت شربت بالا می باشد .برای جلوگیری از شکرک زدن یک قاشق غذا خوری اسید ستریک در مقابل هر 25 کیلو گرم شکر به محلول اضافه کنید. اگر لازم باشد .در بهار از آنتی بیوتیک ( تترا سایکلین مخصوص زنبور عسل که از دامپزشکی ها تهیه می گردد ) به میزان 100 گرم در 100 کیلو شربت استفاده شود.

 

2 - انواع شربت خوریها :

ظروف شربت خوری را به اشکال و اندازه های مختلف تهیه می کنند . در زیر چند روش تهیه شربت خوری و نحوه استفاده از آن شرح داده می شود

شیشه های درب پیچدار:

یکی از مهمترین راه های تغذیه زنبور عسل استفاده از شیشه های 5/2 الی 5 لیتری است که به صورت معکوس روی قابهای کندو  یا در روی قسمت سوراخ پرواز قرار می گیرد . ظروف شیشه ای از آن لحاظ انتخاب می شود که بخوبی قابل شستشو بوده و مقدار شربت داخل آن قابل رویت است . برای استفاده از این نوع شربت خوری ابتدا ظروف شیشه ای از شربت پر کرده و سپس درب فلزی پیچدار را سوراخ می کنیم برای سوراخ کردن از میخی به قطر 6/1 میلیمتر استفاده می شود و در آن 6 تا 10 سوراخ می نمائیم قبل از قرار دادن در کندو ابتدا شیشه را معکوس کرده تا شربت اضافی خارج شود . سپس شیشه را معکوس در داخل کندو قرار می دهیم پس از قرار دادن شیشه یک طبقه خالی روی کندو قرار داده و درب کندو را می بندیم .

شربت خوری قابی:

شربت خوری قابی را از پلاستیک ، چوب ، فلز می توان ساخت . چنانچه از تخته ساخته شده باشد با پارافین یا موم ذوب شده ابتدا شکافها و سوراخها ی احتمالی را باید گرفت سپس در آن شربت ریخت و در داخل این شربت خوری ها توریهای سیمی به شکل 7 به عنوان پلکان و یک تخته که در سطح شربت شناور و راست قرار میدهند تا از غرق شدن زنبور ها جلوگیری گردد.

شربت خوری قابی ابعادی به اندازه یک قاب می باشد و با برداشتن یک قاب از کندو جایگزین آن می گردد . اگر کندوی شما چند طبقه می باشد باید شربت خوری را در بالا ترین طبقه قرار داده شود تا به هنگام شربت دادن مجبور به برداشتن طبق نگردید .

یکی از مشکلات این شربت خوری حجم کم می باشد .که شما باید از تعداد بیشتری از این نوع شربت خوری در یک کندو استفاده نمایید.

شربت خوری بردمن:

شربت خوری بردمن از یک پایه چوبییا پلاستیکی درست شده که در روی آن یک شیشه دهان گشاد درب پیچدار به حجم 1 تا 2 لیتر سوار می شود . قسمت جلوئی پایه که سوراخدار است در قسمتی از سوراخ پرواز و در صورتی که سوراخ پرواز محدود باشد در کنار کندو و مجاور سوراخ پرواز به داخل کندو مستقر می کنیم.

این نوع شربت خوری معمولا برای تغذیه

مقدار کمی شربت ولی برای مدت طولانی به کار برده می شود .

شربت خوری بشقابی:

در بیشتر نقاط ایران از شربت خوری بشقابی استفاده می شود.این شربت خوری از هر نوع بشقابی ( پلاستیکی ، فلزی ، چوبی ، ملامین و . . . )  در بالای قابها قرار داده شده و در داخل آن شربت می ریزند .باید در داخل بشقاب مقداری شاخه خشک درخت یا برگ خشک کاج و یا لیف خرما قرار داد تا زنبور ها در محلول شربت غرق نشوند.

شربت خوری قوطی حلبی چهار لیتری:

قوطیهای حلبی چهار لیتری که دارای درب چرخشی کوچک هستند به عنوان شربت خوری مورد استفاده قرار میگیرند به این منظور روی درب چرخشی قوطی 4 تا 6 سوراخ کوچک ایجاد کرده به طوری که زنبور بتواند خرطوم خود را وارد آن کند . سپس روی درب چوبی فوقانی کندو سوراخ به قطر درب چرخشی ایجاد نموده و پس از پر کردن قوطی از شربت آن را وارونه روی سوراخ حاصل شده قرار میدهیم این نوع شربت خوری استحکام زیادی داشته و از آلوده شدن شربت جلوگیری می شود .اینگونه شربت خوریها برای تغذیه مقدار کم ولی برای مدت طولانی استفاده می شود .

 

 3 - تامین آب برای زنبور:

عده ای از زنبور های چرا کننده مقداری آب در چینه دان خود به کندو حمل کرده و ذخیره می کنند . مصرف آب عمدتاَ برای رقیق کردن عسل به عنوان غذای لارو ها ، خنک کردن و مرطوب کردن کندو و تا حدودی برای مصرف خود زنبور ها جهت تعادل فیزیولوژکی بدن آنها می باشد .

بهترین روش تامین آب ، مستقر کردن کندو ها در فاصله نزدیک به آبهای جاری تمیز و آری از آلودگی های شیمیایی مثل دریاچه ، نهر ، جوی و چشمه و غیر می باشد . در صورتی که اینگونه منابع در دسترس نباشد می توان از یک تانک آب بدین ترتیب استفاده نمود که در زیر شیر خروجی آن تخته ای را به طوری مورب قرار داده و در پایین آن تشتکی را مستقر نمود که آب در آن جمع شده و سرریز گردد . ضمناَ بهتر است روی تخته را با کونی پوشاند و داخل تشتک نیز قطعات چوب یا شاخه درخت را قرار داد تا زنبور ها بتوانند روی آن نشسته و آب بنوشند . یا اینکه در زیر شیر تانکر که به صورت چکه کنان باز است . یه ظرف بزرگ قرار داده و درون آن سنگ ریزه ریخت .

را دیگر تامین آب کلنی ها استفاده از انواع شربت خوریها است که در آنها آب ریخته و در اختیار زنبورها قرار داده می شود. گرچه این کار وقت گیر و پر هزینه است ولی برای مواقع بحرانی بسیار مفید است .

نکته مهم : اگر زنبورستان شما در نزدیکی دریاچه ، نهر ، جوی و چشمه می باشد .باید محل ساحل ( برخورد آب با خشکی) آب افقی با موج کوتاه و کمی  شن نرم  داشته باشد .تا زنبور به راحتی بتواند آب خودش را تامین کند . اگر محل ساحل عمودی ویا آب با موج باشد . باعث افتادن زنبور در آب می گردد . چون زنبور نمی تواند به راحتی از آب بیرون بیاید بنا بر این تلف می گردد .

 

4 - تقویت کلنی های ضعیف در بهار:

در فصل بهار اگر شما یه کندوی ضعیف دارید . باید به سرعت این کندو را تقویت کنید تا جمعیت بالا رفته تا شما در تابستان محصول خوبی از این کندو برداشت کنید .

راه های تقویت کلنی ضعیف:

1 – تغذیه :با شربت 1 به 1  به صورت روزانه یا 3 روز در هفته به میزان مصرف کلنی یکی از بهترین ره های تقویت همه نوع کلنی و همین طور کلنی های ضعیف می باشد.

2 – تعویض ملکه : یکی از دلایل ضعف کلنی ها ملکه های پیر و فرسوده می باشد . اگر کلنی شما ملکه اش پیر و یا توان تخم گذاری خوبی ندارد بهتر است . ملکه کندوی خود را با یک ملکه جوان و از یه نژاد خوب تعویض کنید.

3 – تقویت با قاب تخم: یکی از راه های این می تواند باشد که شما در چند نوبت در به مدت 10 روز یک قاب پر از بچه در حال تولد را از یک کلنی قوی خود برداشته و به این کلنی داده تا با تولد نوزادان جمعیت بالا رود . در ضمن یک نکته را باید در نظر داشت که اگر این قاب بچه هایی  هستند که چند روز آینده متولد می شود . جمعیت کندو به حدی باشد که توان گرم و متعادل نگه داشتن دمای فیزیولژیک مورد نیاز بچه ها را داشته باشند و در غیر این صورت بچه ها قبل از تولد بر اثر گرما یا سرما در حجره ها تلف می شوند .

4 – دادن یک قاب زنبور: فقط در فصل بهار برای تقویت کلنی ضعیف به صورت جهشی شما یک قاب پر زنبور و بچه در حال تولد  از یک کلنی قوی برداشته و مطمئن شود که ملکه همراه این قاب نیست ، سپس در کلنی ضعیف و در کنار دیواره کلنی گذاشته و بین این قاب و قابهای مابقی زنبورهای کلنی ضعیف چند پوکه  بگذارید و کلنی را با شربت تغذیه نمایید . سعی کنید این کار را با آرامش انجام دهید . بعد از یک روز قاب را کنار مابقیس قابها گذاشت و با تکرار این عمل کلنی شما به صورت جهشی جمعیت  اش بالا می رود و کلنی های قوی شما هم از ازدهام خارج شده و مانع بچه دادنشان می شود . البته به یک صورت دیگر هم این کار را می توان انجام داد و آن با پاشید شربت روی زنبوران  قاب و زنبوران کلنی  که باید دوباره عرض کنم که فقط در فصل بهار این کار را انجام دهید

 

 

 

5 - غارت و نحوه جلو گیری از آن:

زنبور عسل در جستجوی غذا به هر ماده شیرین ، چون عسل ، شهد ، شیره میوه جات برخورد نماید آنها را جمع آوری می کند . در بعضی از مواقع که در طبیعت شهد کم می شود.زنبور عسل سعی می کند به کلنی های دیگر دستبرد بزند. اغلب کلنی های قوی ، کلنی های ضعیف که خوب محافظت نمی شوند را مورد حمله قرار میدهند.

زنبوران غارتگر معمولاً سیاه رنگ هستند و اغلب رفتاری عصبانی دارند و به صورت تک تک و مخفیانه وارد کندوها می شوند و پس از پر کردن عسلدان خود از کندو خارج می شوند.( در حالت پرواز  پاهای عقب خود را به سمت جلو خم می کند).

غارت علاوه بر اینکه سبب از بین رفتن بعضی از کندو ها و یا تلف شدن زنبورهای غارت گر و غارت شونده می شود سبب اشاعه و انتشار بعضی از بیماریها و آفت شده و خطرات جبران ناپذیری را به وجود می آورد.

نحوه جلوگیری از غارت :

1 – تنگ کردن سوراخ پرواز.

2 – کلیه سوراخ ها و شکاف های کندو که احتمال ورود زنبوران غارتگر وجود دارد بایستی بست.

3 – قرار دادن تخته ای پهن در جلوی سوراخ پرواز تا نگهبانان کندو بهتر بتوانند از کندو محافظت کنند.

4 – در غارت های شدید ، کندوهای ضعیف  مورد تهاجم را در انبوهی از علفهای سبز نخفی می نمائیم.

5 – استقرار کندو های ضعیف در نقطه ای دورتر از زنبورستان  و قرار دادن یک کندوی خالی با مقدار کمی عسل در محل سابق.

6 – قرار دادن کلنی های مهاجم در مکانی دورتر از 3 کیلومتری زنبورستان.

7 – تغذیه کندوها در اوخر روز ( نزدیک غروب) انجام گیرد تا وقتی بوی شربت در هوا می پیچد . خورشید غروب کرده باشد و زنبورها به داخل کندو ی خود رفته باشند و از غارت صرف نظر کنند . البته در هنگام غروب باز کردن سر کندو با احتیاط انجام شود چون در این موقع باز کردن سر کندو آنها را عصبانی می کند و اقدام به نیش زدن می کنند.

8 – چون اغلب غارت در پائیز و در زمانی که شهد در طبیعت کم می باشد انجام می گیرد بهتر است . آنها را تغذیه کنیم تا به سراغ غارت نروند.

9 – غارت گاهی ارثی می باشد پس بهتر است از نژاد هایی استفاده کنیم که این حس را کمتر داشته باشند.

10 – تا حد امکان سعی شود کندوی ضعیف در زنبورستان نداشته باشید.( ب ا ادغام کردن و دادن یک یا چند قاب نوزاد در حال تولد) تا که این حس غارت در زنبورستان شما ایجاد نشود.

تغذیه شتر مرغ

تغذیه :

شتر مرغ ها، پرندگاني علفخوار هستند و رژيم غذايي آنها شبيه نشخوار كنندگان است. يونجه و ذرت درصد بالايي از تركيب غذايي شتر مرغ را شامل مي شود. به دليل دارا بودن روده هاي دراز و طويل قدرت هضم بالا در خصوص مواد فيبري را دارند. جوجه ها معمولاً تا يكي دو روز بعد از هچ احتياج به تغذيه نداشته و سپس از غذاي با پروتئين 23% شامل كنستانتره و علوفه خشك به صورت كرامبل تغذيه مي شوند. استفاده از يونجه سبز در طول دوره رشد از اهميت خاصي برخوردار است. جهت هضم بهتر غذا بهتر است سنگريزه در اختيار پرنده قرار گيرد. تا سه ماهه اول پرورش ميزان يك كيلو خوراك در شبانه روز 23% پروتئين و تا شش ماهگي به طور متوسط 8/1 كيلوگرم خوراك با پروتئين 20% كافي مي باشد. شتر مرغها از شش ماهگي تا رسيدن به سن بلوغ (5/2 سالگي) به طور متوسط روزانه 5/2 كيلوگرم دان به صورت پلت شامل علوفه خشك آسياب شده و كنسانتره مي خورند (8 قسمت كنستانتره + يك قسمت علوفه خشك آسياب شده)

از يك روزگي تا سه ماهگي:

جوجه شترمرغ مي تواند از باقيمانده كيسه زرده براي مدت 7 تا 10 روز ابتداي زندگي اش تغذيه كند.اطمينان از اينكه جوجه شترمرغ ها آب مصرف مي كنند، اهميت دارد. در غير اينصورت ممكن است نياز به افزايش شدت نور يا تغيير درجه حرارت سالن باشد. 
توصيه مي شود كه خوراك مصرفي جوجه ها در ابتدا به شكل خرد شده باشد و اگر از روش پرورش روي كف سالن استفاده مي شود، طي هفته اول خوراك روي روزنامه يا كارتن هاي تخم مرغ ريخته شده و پس از آن مي توان دانخوريها را وارد سالن كرد. 
براي جلوگيري از اشكالات پا و اختلالات اسكلتي بايد رشد اوليه شترمرغ ها كنترل شود. محدود كردن مقدار انرژي خوراك بين 9 و 10 مگا ژول انرژي متابوليسمي در كيلوگرم معمولاً براي كنترل رشد كافي است. 
با وجوديكه شترمرغ ها توانايي هضم الياف بيشتري نسبت به ساير پرندگان اهلي دارند ( به دليل تخمير در روده بزرگ ) ولي تنها پس از رسيدن به سن معيني توانايي انجام اين كار را بدست مي آورند. لذا بهتر است طي چند هفته اول زندگي جوجه ها جيره هايي با بيش از 5% الياف خام به آنها داده نشود. ضمناً توانايي جوجه ها براي هضم چربي در اوايل زندگي كاملاً پايين است. از اينرو نبايد بيش از 5% چربي به آنها داده شود.

از 3 ماهگي تا يكسالگي:

احتياجات تغذيه اي پرندگان با افزايش سن آنها تغيير مي كند. لذا انرژي و الياف خام افزايش و مقدار پروتئين خوراك كاهش مي يابد. بايد الياف جيره را در چهار تا پنج ماهگي به حدود 11-10 درصد افزايش داد. ضريب انرژي زايي خوراك بايد به حدود 5/10 –10 مگا ژول انرژي متابوليسمي بر كيلوگرم افزايش يابد. مقدار پروتئين خام نيز بايد به تدريج به حدود 20-18 درصد كاهش يابد. تعادل بين غلظت هاي كلسيم و فسفر قابل دسترس بايد به نسبت 1: 2 – 8/1 حفظ شود. همچنين خوراك دادن بايد به صورت آزاد انجام شود.

دوره پرواري:

چنانچه شترمرغ ها فقط براي گوشت و چرم پرورش يابند، مي توان نرها را جداگانه پرورش داد زيرا آنها سريعتر رشد كرده، نياز به جيره هاي با پروتئين بالاتر داشته و به عنوان تبديل كننده هاي خوراك براي يك دوره طولاني تر نسبت به ماده ها از كارايي بيشتري برخوردارند. ضريب تبديل ماده ها زودتر خراب شده و لذا مجبورند در وزن پايين تري نسبت به ماده ها روانه بازار شوند. جيره غذايي شتر مرغهاي پرواري با شتر مرغهايي كه جهت گله مادر نگهداري مي شوند تفاوت دارند. معمولاً شتر مرغهاي گوشتي در سن يكسالگي قابل عرضه به بازار مي باشند و حدود 100 تا 125 كيلوگرم وزن دارند و كيفيت گوشت در سن يكسالگي مطلوب تر از هر زمان مي باشد. از هر لاشه حدود 50 كيلوگرم گوشت استحصال مي شود.غذاي شتر مرغهايي كه جهت گله مادر نگهداري مي شوند به طور متوسط روزانه با خوردن 4 كيلوگرم خوراك شامل كنسانتره و يونجه خشك و همچنين از طريق چراي يونجه سبز تأمين مي شود. شتر مرغ علاقه فراواني به چريدن در مزارع يونجه دارد به همين جهت در پرورش شتر مرغ كاشت يونجه را بايستي مدنظر قرار داد.
ضريب تبديل مواد غذايي در سنين مختلف تفاوت دارد در سنين اوليه رشد 8/1 و در 3 ماهگي 5/2 و در 6 ماهگي حدود 8 مي باشد. با توجه به اينكه تغذيه شتر مرغ در كيفيت پوسته، پر و گوشت پرنده تأثير مستقيم دارد چنانچه در تغذيه اين پرنده دقت كافي مبذول نگردد، بر كيفيت پوست و گوشت اثر منفي گذاشته و سودآوري آن مورد ترديد واقع خواهد شد.

از يكسالگي تا توليد مثل:

نگهداري شترمرغ ها در شرايط ايده آل بسيار مهم است. چاقي يكي از مشكلات عمده اي است كه در محدوده سن يكسالگي و شروع توليد مثل بوجود مي آيد. همچنين گرسنگي كشيدن يا تغذيه كمتر از حد لازم، بلوغ جنسي را به تأخير انداخته و منجر به عملكرد ضعيف در طول توليد مثل مي شود. تركيبي از روشهاي محدوديت هاي كمي و كيفي خوراك مناسب‌ترين روش مي باشد. جيره اي متعادل با ويتامينها و مواد معدني لازم كه ضمنا پروتئين و انرژي آن در سطح پاييني باشد قابل قبول است. الياف جيره مي تواند تا 15% افزايش يابد. به شترمرغ ها بايد روزانه 5/1 كيلوگرم جيره داد. در هواي سرد دادن تغذيه با يك منبع غني پرانرژي ( مانند دانه سوياي پرچرب ) توصيه مي شود.

فصل توليد مثل:

از سن 18 ماهگي بايد به شترمرغ ها جيره مولد داده شود كه بايد داراي انرژي و پروتئين سطح بالا يي بوده و از لحاظ الياف در سطح پاييني قرار داشته باشد. گرچه مقداري از الياف جيره مي تواند توسط شترمرغ به انرژي تبديل شود ولي آنها طي فصل توليد مثل نيازمند 
يك نمونه جيره غذايي شتر مرغ در دوران پرورش (تا 5/2 سالگي):
ذرت دانه اي 47%
يونجه خشك 8/41%
پودر استخوان 2%
پودر ماهي 7%
منوكلسيم فسفات 2%
نمك 2/0%
آب 
پرندگان در طول شبانه روز به آب نياز دارند. اين موضوع را بايد در طراحي لانه ها در نظر داشته باشيد که احتمالا تأمين آب، هزينه اي را به شما تحميل خواهد کرد. در آب و هواي سرد، ممکن است نياز به نصب آبگرمکن هايي باشد تا دماي آب را براي همه پرنده ها در 20 درجه سانتيگراد ثابت نگه دارد و صرفا يخ نزدن آب کافي نيست.
شترمرغ ها علاقه به نوشيدن آب در حين غذا خوردن دارند که اين عمل موجب کثيف شدن سريع آب مي شود و بنابراين بايد به طور منظم آب تميز در اختيارشان قرار گيرد. پرنده ها نياز مداوم به آب دارند و همين بر مصرف غذاي خشک تأثير مي گذارد. آب بسيار سرد يا گرم مصرف آب را تحت تأثير قرار داده و اغلب موجب کاهش مصرف غذا مي شود

بیماری گامبرو

گامبورو = نابودگر سیستم ایمنی

⏪بخش اول:
-هیچگونه درمانی برای این بیماری ویروسی شناخته نشده است.
-در صورت عدم پیشگیری و واکسیناسیون صحیح، بروز بیماری صدمات زیادی را بوجود میاورد.
-ویروس گرایش خاصی به حمله به بورس فابرسیوس دارد.
-سروتیپ IBDV1 دارای گسترش جهانیست. باستثنائ نیوزیلند که هیچگونه شواهدی بر گامبرو در این کشور وجود ندارد.
-ویروس گامبورو بسیار باثبات است. حتی دمای 50 درجه را نیز تحمل میکند. لیکن در مواجه با فرمالین نیم درصد به مدت 6 ساعت کاهش عفونت زایی را داشته است.
-لمفوسیتهای B هدف ویروس های گامبورو هستند.
-بورس فابرسیوس پرنده مبتلا متورم با مقداری اکسودای فیبرینی در داخل آن است.
-هیچگونه اختلافی از نظر حساسیت به این بیماری در بین نژادهای سنگین و سبک مشاهده نشده است.
-بیشترین حساسیت بین 2 تا 6 هفتگی است و جوجه های کمتر از 3 هفته علایم بالینی را نشان نمیدهند اما ممکن است دچار حالت تحت بالینی گردند که موجب ضعف سیستم ایمنی خواهد بود.

 

بخش دوم:

دوره کمون بیماری بسیار کوتاه است و در عرض دو سه روز علایم قابل مشاهده خواهد بود.
-پس از 24 ساعت از الودگی دهانی پولت ها با این بیماری، قادر خواهیم بود عفونتهای بورس کلواکی را مشاهده نماییم.
-خونریزی عضلانی خطی کوچکی را در پرندگان تلف شده از این بیماری مشاهده خواهیم نمود.
-هرچند در عضلات سینه هم خونریزی مشاهده میشود ولی سطح خارجی ران محلی است که در آن این جراحات بیشتر مشاهده میشود.
-یکی دیگر از علایم گرایش پرندگان در نوک زدن به مقعد یکدیگر میباشد.
-سفید شدن رنگ اسهال یا وجود اسهال آبکی و بی اشتهایی و افسردگی و وجود پرهای ژولیده، لرزش، به پهلو خوابیدن شدید و بالاخره مرگ از علایم بیماریست.
-پرنده آب بدن خود را از دست داده و در مراحل نهایی بیماری درجه حرارت پایینتری از نرمال دارند.
-از علایم دیگر بیماری نشستن پرنده روی پاهای خود است در حالیکه نوک خود را روی زمین قرار میدهد.
-بیماری بطور ناگهانی ظاهر میشود.
-تلفات معمولا پس از سه روز از الودگی شروع میشود. و پس از 7 روز به اوج خود میرسد و فروکش میکند.
-پرندگان تلف شده دارای مشخصاتی به شرح خواهند بود:
غالبا واجد خونریزی روی ران و سینه ، عضلات سینه ای تیره رنگ ، تلفات دهیدراته است ، موکوس افزایش یافته در روده مشاهده میشود ، خونریزی منعقد در بین پیش معده و سنگدان مشاهده میشود ، بورس تحلیل یافته و کوچک است و یک سوم وزن خود را از دست میدهد ، گاها خونریزی در تمام سطح بورس مشاهده میشود.
-گامبورو سیستم ایمنی را سرکوب میکند و پاسخ ایمنی به واکسنها را تقلیل داده و حساسیت مقابل بیماری ها را زیادتر میکند.
-جراحات علاوه بر بورس در طحال و بادامهای سکومی نیز بوقوع میپیوندد.
-در دو روز اول بیماری بورس از حالت سفید نرمال به کرم رنگ تغییر شکل میدهد که روی آنرا بافت سروزی کرم رنگ پوشانده - تا روز چهارم شروع به بزرگ شدن و عفونت کرده و حاوی خونریزی خواهد بود - سپس شروع به دیستروپی و کوچک شدن نموده و تا روز هشتم به یک سوم وزن خود تحلیل می یابد.

⏪بخش سوم:

-انتی بادی انتقالی از مادر به جوجه میتواند انها را در مقابل عفونت های اولیه با IBDV حفاظت نماید.
-بر اساس نیمه عمر ایمنی پاسیو ( انتی بادی مادری در جوجه ها ) میتوان زمان حساس شدن جوجه را پیشگویی نمود.
-منظور از دپرس شدن ایمنیت سلولی توسط بیماری گامبورو این است که ویروس لمفوسیت ها را تخریب میکند.
-پرندگان مبتلا نسبت به کوکسیدیوز، مارک، لارنگو تراکئیت عفونی، برونشیت و سالمونلوز و کلی باسیلوز حساس تر خواهند بود.
-همچنین پرندگان مبتلا نسبت به واکسنها قادر نیستند پاسخ مناسبی ارایه دهند.
-بورس کلواکی و طحال از نسوج انتخابی برای جدا کردن سوش واریانت IBD هستند.
تشخیص افتراقی
تهاجم ناگهانی
پرهای پژمرده و ظاهر خواب آلوده تصور کوکسیدیوز حاد را ایجاد میکند. هر چند ممکن است خونریزی در مدفوع مشاهده شود ولی خونریزی های عضلانی تشخیص تفریقی را میسر مینماید.
در گیری بورس این بیماری را از بسیاری بیماری ها که همگی نفروز کلیوی را بدنبال دارند ( مثل برونشیت) قابل جداسازی مینماید.
🔹در مارک هم تحلیل بورس وجود دارد لیکن در مارک ارگانهای دیگر از جمله طحال و پانکراس و کبد واجد گنجیدگیهای داخل سلولی خواهند بود.

 

⏪بخش چهارم:
- گامبورو درمان ندارد لیکن ترکیبات حمایتی جهت دفع سموم بدن و داروهای اشتها آور تا حدی در کاهش ضایعات موثر واقع میشوند.
-با ثبات بودن نسبی این ویروس مقابل بسیاری عوامل فیزیکی و شیمیایی، مسله پیشگیری را دو چندان میکند.
-موش و کرم ها و پشه ها ناقلین ویروس گامبورو هستند و عدم توجه به پاکسازی مرغداری از موشها میتواند مشکلات زیادی را برای کنترل گامبورو بوجود آورد.

🔹عدم موفقیت واکسیناسیون در مقابل گامبورو🔹

واکسن دارای طول عمر معینی است که باید در این مقطع زمانی مصرف شود.
هرگاه درجه حرارت زیر 4 درجه سانتیگراد برای نگهداری واکسن و نقل و انتقال آن باشد یا واکسن مقابل نور آفتاب قرار گیرد قدرت آنرا کاهش میدهد.
خطا در روش ساخت واکسن که یک شیشه واکسن گاها دارای مواد مناسب در داخلش نیست.
ممکن است حلال تهیه شده با شیشه های واکسن دارای کیفیت پایینی باشد.
مرغدار یا واکسیناتور از آب مقطر یا سرم فیزیولوژی بجای حلال استفاده نماید که صحیح نیست.
هیچ چیزی به جز واکسن و حلال آن که برای رقیق سازی استفاده میشود نباید وارد محلول واکسن شود.
یک دز اختصاصی توصیه شده و روش تجویر خاصی برای واکسن وجود دارد. انحراف از آن واماندگی و عدم موفقیت واکسیناسیون را بوجود میاورد.
سوزن ها و سرنگ ها و قطره چکان های غیر استریل و نامنظم قدرت واکسن را کاهش میدهند.
هرگاه واکسن گامبورو در سن یکروزگی به جوجه ها داده شود توسط تیتر مادری خنثی میگردد. لذا به زمان افت تیتر مادری و حدت واکسنی که قرار است استفاده شود میبایست توجه خاص شود تا زمان صحیح واکسیناسیون مشخص شود.
برخی واکسن ها به واکسن اضافی بعدی برای تکمیل شدن ایمنیت احتیاج دارند که به آنها واکسن بوستر میگویند. لذا نباید زنجیره واکسن شکسته شود یا در زمان نا مناسب انجام شود.
کمبود های تغذیه ای از جمله مواد پروتئینی بی کیفیت مانع رشد مناسب سیستم ایمنی و عدم پاسخ دهی مناسب به واکسن ها خواهد بود.
🔽استرس ها، حضور مایکوتوکسین ها در دان، فلزات سنگین مثل کادمیوم و مس و جیوه و سرب، بقایای سموم در دان یا سالن موجب سرکوب سیستم ایمنی 

بیماری بورس عفونی یا گامبورو یک بیماری حاد ویروسی و بسیار واگیر در جوجه ها میباشد. که با التهاب و متعاقب آن آتروفی بورس و درجات مختلفی از نفروز و نفریت و سرکوب ایمنی نمایان میشود.

بیماری فقط در جوجه های بیشتر از سه هفته به شکل بالینی خواهد بود. پرهای اطراف مخرج معمولا حاوی مدفوع حاوی مقدار زیاد اورات است

واضح ترین علایم بالینی و تلفات در سنین 3 تا 6 هفته قابل مشاهده است. با این حال تا سنین 16 هفتگی نیز ممکن است نمایان شود. در جوجه های زیر سن 3 هفته به شکل تحت بالینی رخ میدهد.

ولی در هر دو فرم بالینی و تحت بالینی آسیب به بورس و سرکوب ایمنی رخ میدهد. پرنده مبتلا افسرده و بی اشتها و با پرهای ژولیده بویژه در ناحیه سر و گردن بوده و نوک بر زمین میگذارند.👆👆👆

معولا لاشه های بیماری گامبورو دهیدراته هستند و خونریزی در عضلات سینه و ران دیده میشود.

دو سروتیپ از گامبورو شناخته شده است که فقط سروتیپ دو بیماریزاست. ویروس گامبورو در مقابل عمده ضدعفونی کننده ها و شرایط محیطی بسیار مقاوم است.

در آب و دان و مدفوع آلوده برای هفته ها و در جایگاه آلوده ماه ها باقی میماند. دوره کمون بیماری کوتاه است و پس از دو تا سه روز عفونت ظاهر میشود. ضایعات بورس پیشرونده است و در ابتدا بورس بزرگ و ادماتوز و پوشیده از ترشحات ژلاتینی است.👆👆👆

ویروس گامبورو سلولهای لنفاوی را تخریب میکند و شدیدترین آسیب به فولیکولهای لنفاوی بورس فابرسیوس وارد میشود. گامبورو در بیشتر مواقع به شکا بورسیت سروزی آغاز میشود.

ضایعات گامبورو مراحل مختلفی را طی میکنند: خونریزی سروزی و سپس التهاب هموراژیک شدید. واگیری ممکن است تا 100 درصد هم برسد ولی تلفات فقط 20 تا 30 درصد خواهد بود.

دوره بیماری گامبورو 5 تا 7 روز 

خونریزی های بورس در بیماری گامبورو مشهود است.

بورس در برخی موارد پر از اکسودای فیبرینی منعقد و به شکل قالبگیری شده با لایه های مخاطی میباشد.

در جوجه هایی که دوره حاد بیماری را طی کرده اند بورس آتروفی شده و فولیکولهای داخل بورس دچار دیستروفیک و التهاب هست

------- -------- ------
معرفی واکسن های گامبورو رایج در کشور

D78 واکسن گامبورو🔽
🔹کلون شده و از شرکت intervet

- با دوز 1000، 2000 و 5000 در بازار موجود میباشد. و از واکسن های (زنده) رایج و قدیمی و موثر در بازار میباشد.
- دارای حدت متوسط بوده و جهت پیشگیری بسیار موثر میباشد.
-این واکسن را در روز های 7 تا 28 روز میتوان تجویز کرد و این روزها واکسن اثر مناسبی دارد .
-زمان مناسب واکسیناسیون بسته به سطح آنتی بادی مادری بدست آمده دارد . هنگامی که سطح آنتی بادی بسیار متغییر باشد بهتر است دو بار واکسیناسیون با فاصله یک هفته انجام شود.
-بیشتر از روش آشامیدنی در ایران استفاده میشود.

 

بورسین 2
غیر کلون و از شرکتzoetis

-با دوز های 1000 و 5000 موجود میباشد.
-واکسن در گروه واکسن دی 78 بوده و با حدت متوسط میباشد.
- و بهتر است که تا 5 روزقبل و بعد از واکسن گامبرو واکسن دیگری مصرف نشود تا بدلیل ضعف ایمنی باعث درگیری جوجه نشود .
-بهترین روش مصرف در ایران آشامیدنی میباشد.

 

گامبوکال
شرکت ceva

-در دوز های 1000 و 2500 و 5000 موجود میباشد .
-در ردیف واکسن های با حدت متوسط میباشد و مانند دو واکسن قبلی کاربرد دارد .
-در جوجه های گوشتی از سن 14 تا 21 روزگی بسته به سطح آنتی بادی مادری و در صورت عدم تداخل میتوان برای اولین بار در سن 7 تا 10 روزگی نیز استفاده شود. و در جوجه پولت دو بار از سن 20تا 28 روزگی و در صورت عدم تاخل در سن 14 تا 16 روز اسفتاده میشود .

 

گامبوکال
شرکت veterina یا genera

-در 2500 دورزی موجود میباشد.
-کاربرد مانند واکسن های بالا بود و با حدت متوسط میباشد .
-توصیه می شود که پرندگان را بسته به میزان آنتی بادی مادری بر علیه گامبورو در سنین بین 20-10 روزگی واکسینه نمایید.
-بطور کلی یک بار واکسیناسیون، ایمنیت کافی در این بیماری ایجاد می کند.
- تحت شرایط همه گیری بیماری و در گله هایی با میزان متغییر آنتی بادی مادری دو بار واکسیناسیون در سنین 12-8 روزگی و سپس 20-18 روزگی پیشنهاد می شود.

 

Bur-706 واکسن گامبورو🔽
شرکت merial

-از نظر حدت مقداری از واکسن های بالایی ضعیف تر بوده و در سری حدت متوسط و ضعیف قرار دارد و در برنامه واکسیناسیون میتواند به کمک بیاید و حتی در یک روزگی هم قابل استفاده میباشد.

 

228 E واکسن گامبورو🔽
🔹شرکت inretvet

-دوز های 1000 و 2500 موجود میباشد .
-واکسن با حدت بالا و در روزهای اولیه زندگی نباید استفاده شود .
- معمولا در اواخر هفته دوم یا هفته سوم استفاده میشود و در پولت تخمگذار از 14 تا 21 و یک هفته بعد برای نوبت دوم 21 تا 28 استفاده میشود .
- توان ایمنی زایی این واکسن در حضور پادتن های مادری ، بیش از واکسن با حدت متوسط است .
- این واکسن به صورت آشامیدنی به میزان آب 2*1000 هر ویال * سن به روز مصرف میشود و در مناطقی که آلودگی به بیماری گامبرو خیلی بالا میباشد توصیه میشود .
- 14 روز قبل و بعد از واکسن نباید واکسنی داده شود.

IBDL واکسن گامبورو🔽
🔹شرکت ceva

-دارای دوز های 1000،2500و 5000 با حدت بالا میباشد.
-برای ایمن سازی فعال جوجه های سالم در برابر بیماری گامبرو ناشی از گونه های کلاسیک و بسیار بد خیم استفاده میشود .
-روش مصرف آشامیدنی میباشد
- بسته به سطح آنتی بادی مادری از 10تا 18 روز واکسینه میشود. سطح آنتی بادی مادری باید بالاتر از حدت متوسط باشد.